Διάβασε

Φορολογικός έλεγχος αλλοδαπών εταιρειών Ελλήνων για τυχόν «καταχρηστικές» πρακτικές

26/03/2018

Η ​​ίδρυση εταιρειών καθώς και η μεταφορά επιχειρηματικών ή επαγγελματικών δραστηριοτήτων στο εξωτερικό ενέχουν φορολογικούς κινδύνους, ακόμα και όταν είναι πραγματικές και δεν γίνονται στο πλαίσιο επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού.

Η ελληνική ελεγκτική αρχή διαθέτει πλέον νομοθετημένα μέσα, υιοθετώντας διεθνώς εφαρμοσμένους κανόνες, αλλά και δοκιμασμένες πρακτικές, για να αντιμετωπίσει φαινόμενα τα οποία μπορεί να θεωρήσει ότι αποτελούν «καταχρηστικές» πρακτικές, οι οποίες γίνονται με σκοπό τη φοροδιαφυγή ή τη φοροαποφυγή. Ο φορολογικός έλεγχος μπορεί να επικεντρωθεί στα εξής:

Φορολογική κατοικία
Γίνεται έλεγχος δεδομένων για να διαπιστωθεί αν η αλλοδαπή συμμετοχική ή εμπορική εταιρεία της αλλοδαπής έχει de facto τη «φορολογική της κατοικία» στην Ελλάδα και επομένως πρέπει να υπαχθεί στην ελληνική φορολογία.

Η φορολογική κατοικία συνδέεται με τον τόπο άσκησης της πραγματικής διοίκησης των αλλοδαπών εταιρειών, με κριτήρια που αναφέρονται στο άρθρο 4 του Ν. 4172/2013 (π.χ. τόπος άσκησης καθημερινής διοίκησης, λήψης στρατηγικών αποφάσεων, τήρησης βιβλίων, συνεδριάσεων διοικητικών συμβουλίων, η κατοικία μελών διοικητικών συμβουλίων. κ.λπ.).

Απαιτείται, πλέον, η αλλοδαπή εταιρεία να έχει υπόσταση στην αλλοδαπή (γραφείο, προσωπικό κ.λπ.) και δεν αρκεί να είναι μόνο «εκδοτήριο τιμολογίων».

Τεχνητή διευθέτηση
Ο φορολογικός έλεγχος μπορεί, με βάση το άρθρο 38 του Ν. 4174/2013, να αγνοεί κάθε συναλλαγή, δράση, πράξη ή συμφωνία που θεωρεί ότι αποτελεί «τεχνητή διευθέτηση» και οδηγεί σε φορολογικό πλεονέκτημα. Για να συμβεί αυτό, πρέπει ο έλεγχος να αποδείξει ότι η διευθέτηση στερείται οικονομικής/εμπορικής ουσίας και να επιβάλει φόρο, ωσάν να μην υπήρχε αυτή η διευθέτηση. Υπάρχει επίσης κίνδυνος να χαθεί το φορολογικό πλεονέκτημα που παρέχεται για ενδοομιλικά μερίσματα και πληρωμές με τα άρθρα 48 και 63 του Ν. 4172/2013.

Μη διανεμηθέντα κέρδη
Υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 66 του Ν. 4172/2013, οι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος μπορεί να φορολογηθούν στην Ελλάδα για μη διανεμηθέντα κέρδη εταιρειών στις οποίες συμμετέχουν, αν οι εταιρείες αυτές είναι εγκατεστημένες σε χώρες με προνομιακό καθεστώς όπως η Κύπρος, η Βουλγαρία και άλλες ή σε μη συνεργάσιμα κράτη, όπως Μπαχρέιν, Μπαχάμες, Παναμάς κ.λπ.

Αν ο έλεγχος θεωρήσει ότι υπάρχουν για τον μέτοχο τέτοια «οιονεί» διανεμηθέντα κέρδη, θα τα φορολογήσει ως κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα και όχι ως μερίσματα, δηλαδή με την κλίμακα, που σημαίνει 45% φόρος για κέρδη άνω των 40.000 ευρώ πλέον προσαυξήσεων.

Ενδοομιλικές συναλλαγές
Ελέγχονται από 1/1/2014, με βάση το άρθρο 50 του Ν. 4172/2013 και το άρθρο 21 του Ν. 4174/2013, κυρίως οι διασυνοριακές συναλλαγές μεταξύ μιας ελληνικής επιχείρησης και συνδεδεμένων επιχειρήσεων στην αλλοδαπή αλλά και την Ελλάδα για να διαπιστωθεί αν για τις συναλλαγές αυτές έχει τηρηθεί η «αρχή των ίσων αποστάσεων». Κατά πόσο δηλαδή οι συναλλαγές αυτές (π.χ. πωλήσεις, αγορές, υπηρεσίες, δικαιώματα, δάνεια κ.λπ.) έγιναν με όρους που θα ίσχυαν μεταξύ μη συνδεδεμένων επιχειρήσεων. Αν ο έλεγχος αποδείξει ότι η αρχή αυτή δεν τηρήθηκε, τότε προσθέτει τα όποια κέρδη θεωρεί ότι απέφυγε η ελληνική εταιρεία στα κέρδη της και τα φορολογεί αναλόγως.

Εκτός από τα παραπάνω, στο οπλοστάσιο της φορολογικής αρχής έχει πρόσφατα προστεθεί η πληροφόρηση που είναι διαθέσιμη με βάση την «αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών» μεταξύ περίπου 120 χωρών και θα παρέχει σε ετήσια βάση στοιχεία Ελλήνων για τραπεζικούς λογαριασμούς, τόκους, μερίσματα, κέρδη κεφαλαίου και άλλα δεδομένα, όχι μόνο από κράτη της Ευρωπαϊκής Ενωσης αλλά και τρίτες χώρες όπως Λιχτενστάιν, Μονακό, Ελβετία κ.ά.

Οι τράπεζες, χρηματιστηριακές εταιρείες και άλλοι φορείς διαβίβασης των ανωτέρω στοιχείων από την αλλοδαπή έχουν υποχρέωση ταυτοποίησης των πραγματικών μετόχων εταιρειών, δικαιούχων τραπεζικών λογαριασμών κ.λπ.

Στo πλαίσιο αυτό οι φορολογικοί έλεγχοι πρέπει, πλέον, προκειμένου να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τη φοροδιαφυγή και τη φοροαποφυγή, να επικεντρώνονται στην ουσία και όχι τον τύπο των ελεγχομένων συναλλαγών, δράσεων ή εταιρικών σχημάτων και αναδιαρθρώσεων.

Γ. Σαμοθράκης, Τζ. Πάνου
Δημοσιεύτηκε στην κυριακάτικη εφημερίδα, «Καθημερινή», στις 25/03/2018

This website uses cookies to improve your experience, as well as for advertising purposes. By using our website and agreeing to this policy, you are accepting the use of cookies. To find out more about our cookie policy please click here.

Accept