Διάβασε

Tax-i 143: Σημαντικές αλλαγές σε φορολογικά και εργατικά θέματα

A.    ΝΟΜΟΣ 4607/2019
Με το νόμο 4607/2019 εναρμονίζεται η ελληνική νομοθεσία με τους κανόνες φοροαποφυγής της Οδηγίας 2016/1164/ΕΕ (ΑΤΑD) και επέρχονται σημαντικές αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος κλπ. Ειδικότερα:

1. ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ATAD
Με τα άρθρα 11-14 του Νόμου επαναδιατυπώνονται στο εσωτερικό δίκαιο οι διατάξεις της ΑΤΑD περί υποκεφαλαιόδοτησης, κανόνων ελεγχόμενων αλλοδαπών εταιρειών (ΕΑΕ) καθώς και η γενική ρήτρα κατά της φοροαποφυγής, η εφαρμογή των οποίων είναι υποχρεωτική για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. από 1/1/2019.

Κανόνας περιορισμού των τόκων (υποκεφαλαιοδότηση)

Ως υποκεφαλαιοδότηση (thin capitalization)  νοείται η περίπτωση στην οποία μία εταιρεία παρουσιάζει ένα υψηλό επιπέδου δανεισμού σε σχέση με το ύψος των ιδίων κεφαλαίων της. Σκοπός των σχετικών κανόνων είναι ο περιορισμός των εκπιπτόμενων τόκων στο 30% των κερδών προ τόκων φόρων και αποσβέσεων (EBITDA), εφόσον το ποσό των τόκων υπερβαίνει τα 3.000.000 ευρώ (άρθρο 49 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε.).

  • Το υπερβαίνον κόστος δανεισμού ενός νομικού προσώπου εκπίπτει κατά το φορολογικό έτος στο οποίο προκύπτει και μόνο έως ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) του EBITDA (ως ίσχυε).
  • Ως «υπερβαίνον κόστος δανεισμού» ορίζεται το ποσό, κατά το οποίο το εκπεστέο κόστος δανεισμού ενός φορολογουμένου, υπερβαίνει τα φορολογητέα έσοδα από τόκους και άλλα οικονομικώς ισοδύναμα φορολογητέα έσοδα.
  • Σε κάθε περίπτωση, εξακολουθεί να αναγνωρίζεται δικαίωμα έκπτωσης του υπερβαίνοντος κόστους δανεισμού μέχρι του ποσού των τριών εκατομμυρίων (3.000.000) ευρώ, ακόμα και αν το υπερβαίνον κόστος δανεισμού ξεπερνάει το 30% του EBITDA.
  • Ο όρος «κόστος δανεισμού» διευρύνεται και περιλαμβάνει δαπάνες για τόκους κάθε μορφής χρέους, άλλες δαπάνες οικονομικά ισοδύναμες με τόκους και έξοδα που προκύπτουν από την άντληση χρηματοδότησης (π.χ. τεκμαρτούς τόκους επί μετατρέψιμων ομολόγων και ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου κλπ.).
  • Το υπερβαίνον κόστος δανεισμού που δεν μπορεί να εκπέσει κατά το τρέχον φορολογικό έτος, εξακολουθεί να μεταφέρεται στα επόμενα έτη χωρίς χρονικό περιορισμό.
  • Διευρύνεται η εξαίρεση των χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, εκτός από τα πιστωτικά ιδρύματα και σε άλλες επιχειρήσεις του ίδιου τομέα (π.χ. ασφαλιστικές επιχειρήσεις, συνταξιοδοτικά ιδρύματα, ΟΣΕΚΑ κλπ.).
  • Εξαιρείται από τον κανόνα περιορισμού των τόκων το υπερβαίνον κόστος δανεισμού που προκύπτει από δάνεια τρίτων, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση μακροπρόθεσμων δημόσιων έργων υποδομής, όταν ο φορέας εκμετάλλευσης του έργου, το κόστος δανεισμού, τα περιουσιακά στοιχεία και τα εισοδήματα βρίσκονται όλα στην Ε.Ε.

Ελεγχόμενες αλλοδαπές εταιρείες

Με τις νέες διατάξεις εναρμονίζεται πλήρως ο ΚΦΕ με τα προβλεπόμενα στην ΑΤΑD, προκειμένου να περιοριστεί η τεχνητή εκτροπή εισοδήματος σε εταιρείες και μόνιμες εγκαταστάσεις εγκατεστημένες τόσο σε τρίτες χώρες όσο και εντός της Ε.Ε. Αναλυτικότερα προβλέπονται τα ακόλουθα:

  • Ως Ελεγχόμενη Αλλοδαπή Εταιρεία νοείται το αλλοδαπό νομικό πρόσωπο ή η νομική οντότητα ή η μόνιμη εγκατάσταση στην αλλοδαπή, τα κέρδη της οποίας δεν φορολογούνται ή απαλλάσσονται του φόρου στην ημεδαπή, όταν συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

(α) ο Έλληνας μέτοχος της ΕΑΕ μόνος του ή από κοινού με τις συνδεδεμένες με αυτόν επιχειρήσεις, κατέχει άμεσα ή έμμεσα συμμετοχή στο κεφάλαιο, δικαιώματα ψήφου ή δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη ποσοστού άνω του 50% (ως ίσχυε)

(β) ο πραγματικός εταιρικός φόρος που έχει καταβάλει για τα κέρδη της η ΕΑΕ είναι μικρότερος από τη διαφορά μεταξύ του φόρου που θα οφειλόταν στην Ελλάδα και του πραγματικού εταιρικού φόρου που έχει καταβληθεί στην αλλοδαπή. (Συνεπώς, κριτήριο δεν αποτελεί πλέον η εγκατάσταση σε χώρα μη συνεργάσιμη ή προνομιακού καθεστώτος, αλλά ο πραγματικός φόρος που καταβλήθηκε στην αλλοδαπή)

(γ) άνω του τριάντα τοις εκατό (30%) του καθαρού εισοδήματος προ φόρων που πραγματοποιεί η ΕΑΕ στην αλλοδαπή, εμπίπτει σε μία ή περισσότερες από τις κατηγορίες εισοδήματος που ορίζονται στο νόμο (π.χ. τόκοι, δικαιώματα, μερίσματα, κλπ.). Στις κατηγορίες εισοδήματος περιλαμβάνονται πλέον το εισόδημα από  χρηματοοικονομική μίσθωση και το εισόδημα από εταιρείες τιμολόγησης που αποκομίζουν έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών που αγοράζονται και πωλούνται σε συνδεδεμένες με την φορολογούμενη εταιρεία επιχειρήσεις και δεν προσθέτουν καμία ή προσθέτουν ελάχιστη οικονομική αξία. Παύει να περιλαμβάνεται το εισόδημα από κινητά περιουσιακά στοιχεία καθώς και το εισόδημα από ακίνητη περιουσία.

  • Στον ορισμό των συνδεδεμένων επιχειρήσεων περιλαμβάνονται φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, δικαιώματα ψήφου ή συμμετοχή στο κεφάλαιο ή δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη ποσοστού 25% και άνω.  (Αντίθετα για σκοπούς transfer pricing, το ποσοστό συμμετοχής που απαιτείται για να υπάρχει σύνδεση είναι 33%).
  • Το φορολογητέο εισόδημα, στο οποίο περιλαμβάνεται το μη διανεμηθέν εισόδημα της ΕΑΕ, προσδιορίζεται με βάση το φορολογικό συντελεστή που ισχύει, κατά περίπτωση, για τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα φυσικών ή νομικών προσώπων. Ζημίες της ΕΑΕ δεν περιλαμβάνονται στη φορολογητέα βάση του φορολογουμένου, αλλά δύνανται να συμψηφισθούν με μελλοντικά κέρδη υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 27παρ.4.
  • Με σκοπό την αποφυγή της διπλής φορολογίας, ρυθμίζονται οι περιπτώσεις της διανομής κερδών από τις ΕΑΕ, της μεταβίβασης συμμετοχών στην ΕΑΕ, ενώ επίσης αναγνωρίζεται η δυνατότητα συμψηφισμού του καταβληθέντος φόρου αλλοδαπής και των συνδεδεμένων εταιρειών, σε περίπτωση έμμεσης συμμετοχής, μέχρι του ποσού του φόρου που αναλογεί για το εισόδημα αυτό στην Ελλάδα.
  • Προβλέπεται τέλος, ότι οι κανόνες για τις ΕΑΕ δεν εφαρμόζονται σε εγκατάσταση εντός ΕΕ/ΕΟΧ νομικά πρόσωπα, νομικές οντότητες και μόνιμες εγκαταστάσεις που ασκούν ουσιαστική οικονομική δραστηριότητα (δηλ. διαθέτουν προσωπικό, εξοπλισμό, περιουσιακά στοιχεία και εγκαταστάσεις, όπως αποδεικνύεται από πραγματικά στοιχεία και περιστάσεις), ενώ εξακολουθεί να μην προβλέπεται εξαίρεση όταν η ΕΑΕ έχει φορολογική κατοικία ή μόνιμη εγκατάσταση σε τρίτη χώρα η οποία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.
  • Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νόμου, το βάρος της απόδειξης ότι η ΕΑΕ που είναι εγκατεστημένη σε χώρα της ΕΕ/ΕΟΧ δεν ασκεί ουσιαστική οικονομική δραστηριότητα, φέρει η φορολογική αρχή.


2. ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΚΑΤΑΧΡΗΣΕΩΝ (ΓΚΑΚ)

Η Φορολογική Διοίκηση δεν λαμβάνει υπόψη τυχόν διευθέτηση ή σειρά διευθετήσεων οι οποίες, έχοντας συσταθεί με κύριο σκοπό την απόκτηση φορολογικού πλεονεκτήματος που ματαιώνει το αντικείμενο φορολογικών διατάξεων. Μία διευθέτηση θεωρείται μη γνήσια στον βαθμό που δεν τίθεται σε εφαρμογή για βάσιμους εμπορικούς λόγους που απηχούν την οικονομική πραγματικότητα. Ο νόμος παραθέτει ενδεικτικές περιπτώσεις.

Ο ΓΚΑΚ εφαρμόζεται σε διευθετήσεις που πραγματοποιούνται μεταξύ προσώπων τόσο στην ημεδαπή όσο και στην αλλοδαπή, εντός και εκτός ΕΕ και έχει σκοπό να συμπληρώνει κενά κατά τον προσδιορισμό του φόρου, χωρίς να θίγει την εφαρμογή ειδικών αντικαταχρηστικών κανόνων, συμπεριλαμβανομένων και των ειδικών διατάξεων που προβλέπονται στις Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας.

3. ΥΠΟΒΟΛΗ Ε9

Ορίζεται ως καταληκτική ημερομηνία, από την 1η Ιανουαρίου 2019 και εφεξής, για την υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) σχετικά με τη σύσταση, απόκτηση και κάθε άλλη μεταβολή σε εμπράγματα δικαιώματα (πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία, κ.λπ.), η 31 Μαΐου του επόμενου έτους από την ημέρα της σύστασης, απόκτησης και κάθε άλλης μεταβολής των εν λόγω δικαιωμάτων [με το προηγούμενο καθεστώς η σχετική προθεσμία ήταν τριάντα (30) ημέρες].

Καθορίζεται ο τρόπος υποβολής του προβλεπόμενου προστίμου, σε περίπτωση μη υποβολής, εκπρόθεσμης υποβολής ή υποβολής ανακριβούς δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) (επιβάλλεται με την πράξη προσδιορισμού του φόρου, η οποία εκδίδεται βάσει της ως άνω δήλωσης). Σε περίπτωση υποβολής δηλώσεων στοιχείων ακινήτων για περισσότερα του ενός (1) έτη, επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο, εφόσον στις δηλώσεις αυτές επαναλαμβάνονται οι ίδιες μεταβολές.

4. ΕΙΣΦΟΡΑ ΑΡΘΡΟΥ 1 Ν.128/1975

Από τις 12 Μάϊου 2019, η εισφορά του Ν. 128/1975 επιβάλλεται πλέον ρητά στις πάσης φύσεως χορηγήσεις πιστώσεων, στα υπόλοιπα αυτών και στις πάσης φύσης ισοδύναμες χρηματοπιστωτικές συμβάσεις που χορηγούνται από χρηματοδοτικά ιδρύματα κατά την έννοια του σημείου 26 παρ.1. άρθρο 4 του Κανονισμού 575/2013 που λειτουργούν στην Ελλάδα ήτο εξωτερικό. Ο εν λόγω Κανονισμός αναφέρεται σε χρηματοδοτικά ιδρύματα που περιέχουν μεταξύ άλλων υπηρεσίες χρηματοδοτικών μισθώσεων, πρακτορείας, εγγυήσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων, μεσολάβησης σε διατραπεζικές αγορές, έκδοσης ηλεκτρονικού χρήματος κλπ.

Στην περίπτωση χρηματοδοτικών ιδρυμάτων του εξωτερικού, η εισφορά επιβαρύνει τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που είναι υπόχρεα για υποβολή φορολογικής δήλωσης.

Οι απαλλαγές από την εισφορά που ισχύουν για τα πιστωτικά ιδρύματα εφαρμόζονται αναλόγως και για τα χρηματοδοτικά ιδρύματα.

5. ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ

Με τις νέες διατάξεις, οφείλουν να τηρούν στην έδρα τους Ειδικά Μητρώα Πραγματικών Δικαιούχων όχι μόνο οι εταιρικές και άλλες οντότητες που έχουν έδρα στην Ελλάδα, αλλά επιπλέον και εκείνες που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα που φορολογείται στην Ελλάδα.

Από την υποχρέωση τήρησης Ειδικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων εξαιρούνται οι εισηγμένες εταιρείες σε ρυθμιζόμενη αγορά ή σε Πολυμερή Μηχανισμό Διαπραγμάτευσης, οι οποίες οφείλουν να τηρούν στην έδρα τους αρχείο γνωστοποιήσεων του Ν. 3556/2007, χωρίς να απαιτείται η καταχώρισή του στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.

Καθορίζεται η ελεύθερη πρόσβαση του κοινού σε ορισμένα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων του Κεντρικού Μητρώου (ονοματεπώνυμο, υπηκοότητα, είδος και έκταση των δικαιωμάτων που κατέχουν οι πραγματικοί δικαιούχοι). Περαιτέρω, οι έχοντες ειδικό έννομο συμφέρον μπορούν να έχουν πρόσβαση στα πλήρη στοιχεία κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας. Για την πρόσβαση του κοινού στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής ειδικού τέλους με τη μορφή ηλεκτρονικού παραβόλου, το ύψος του οποίου καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.

Η έναρξη λειτουργίας του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων και τα λοιπά διαδικαστικά θέματα καθορίζονται με Υπουργική Απόφαση.


B.    ΝΟΜΟΣ 4611/2019

Ο νέος νόμος περιέχει, μεταξύ άλλων, σημαντικές διατάξεις για τη ρύθμιση των οφειλών σε ασφαλιστικά ταμεία, φορολογική διοίκηση και ΟΤΑ.

Επίσης, εισάγει καίριες μεταρρυθμίσεις σε συνταξιοδοτικά θέματα και καθιερώνει νέους συντελεστές ΦΠΑ, όπως ενδεικτικά σε κατηγορίες τροφίμων, στην ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο κλπ.

Ωστόσο, οι πιο σημαντικές καινοτομίες του εντοπίζονται στις αλλαγές που θεσπίζει σε αρκετά εργατικά θέματα. Ειδικότερα:

1. ΒΑΣΙΜΟΣ ΛΟΓΟΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΩΣ ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΚΥΡΟΥΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ

Σε συνέχεια του νόμου 4359/ 2016, που κύρωσε τον Αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη, προβλέπεται πλέον ρητά ότι για την εγκυρότητά της απόλυσης προβλέπεται, εκτός από την τήρηση εγγράφου τύπου, την καταβολή αποζημίωσης και την ασφάλιση του εργαζομένου και ένας βάσιμος λόγος απόλυσης.

Ως τέτοιος νοείται εκείνος που συνδέεται με την ικανότητα ή τη συμπεριφορά του απολυόμενου ή που βασίζεται στις λειτουργικές απαιτήσεις της εγκατάστασης/ επιχείρησης.

Η παραπάνω διάταξη εγείρει ερμηνευτικά ζητήματα, διότι εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι μεταβάλλεται ο χαρακτήρας της καταγγελίας σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνο από αναιτιώδης σε αιτιώδης. Η μέχρι σήμερα νομολογία του Αρείου Πάγου, ωστόσο, παραμένει αντίθετη στην εν λόγω θεώρηση, επομένως το θέμα αναμένεται να απασχολήσει περαιτέρω τα δικαστήρια το προσεχές διάστημα.

2. ΒΑΘΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ

Ο εργαζόμενος ευθύνεται για τη ζημία που προκαλείται στον εργοδότη από δόλο. Σε περίπτωση πρόκλησης ζημίας στον εργοδότη από αμέλεια του εργαζομένου κατά την εκτέλεση της εργασίας, το δικαστήριο μπορεί να απαλλάξει τον εργαζόμενο από την ευθύνη, ιδίως σε περίπτωση ελαφριάς αμέλειας.

3. ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ-ΕΚ ΠΕΡΙΤΡΟΠΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ

Απαιτείται έγγραφη συμφωνία περί μερικής απασχόλησης και γνωστοποίηση εντός 8 ημερών από την κατάρτιση της συμφωνίας, άλλως η απασχόληση νοείται ως πλήρης.
Τα ίδια προαπαιτούμενα ισχύουν και για την απόφαση μονομερούς επιβολής ή τη συμφωνία περί εκ περιτροπής απασχόληση.

4. ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ-ΦΟΡΟΥ – ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ

Από 1.7.2019 οι αποζημιώσεις απόλυσης των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα και ο αντίστοιχος φόρος στον οποίο υπόκεινται, κατατίθενται από τους εργοδότες μέσω λογαριασμού πληρωμών και μεταφέρονται αντιστοίχως και αποδίδονται από τον οικείο πάροχο υπηρεσιών πληρωμών στους λογαριασμούς των δικαιούχων μισθωτών και του Δημοσίου.

Τα ίδια ισχύουν και για τις αποζημιώσεις και τις ασφαλιστικές εισφορές των μαθητευόμενων, σπουδαστών και φοιτητών που πραγματοποιούν πρακτική άσκηση ή μαθητεία σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα.

5. ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΔΙΚΥΚΛΑ

Στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ αναγγέλλεται από τους εργοδότες ο αριθμός κυκλοφορίας δικύκλων που χρησιμοποιούν οι εργαζόμενοί τους κατά την εκτέλεση της εργασίας τους για τη μεταφορά/ διανομή προϊόντων και αντικειμένων.

Προβλέπονται επίσης υποχρεώσεις λήψης από την πλευρά του εργοδότη όλων των αναγκαίων μέτρων, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία καθώς και η καταβολή πρόσθετης μηνιαίας αποζημίωσης (άνευ ασφαλιστικών εισφορών) που ισούται τουλάχιστον με το 15% του νόμιμου κατώτατου μηνιαίου μισθού (στην περίπτωση χρήσης δικύκλου ιδιοκτησίας του εργαζομένου).

Σε περίπτωση μη τήρησης των ανωτέρω υποχρεώσεων επιβάλλονται κυρώσεις στον εργοδότη.

6. ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΕΤΗΣΙΑΣ ΑΔΕΙΑΣ

Η ετήσια άδεια θα αναγγέλλεται ηλεκτρονικά έως και μια ώρα μετά την πραγματοποίησή της. Αναμένεται σχετική Υπουργική Απόφαση.

7. ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ/ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Καθιερώνεται υποχρεωτική αναγγελία του απασχολούμενου προσωπικού στο ΕΡΓΑΝΗ πριν την έναρξη της ημερήσιας απασχόλησής του.


Μπορείτε να κατεβάσετε το Tax-i σε αρχείο pdf εδώ.

This website uses cookies to improve your experience, as well as for advertising purposes. By using our website and agreeing to this policy, you are accepting the use of cookies.

Accept