Διάβασε

Υποχρέωση καταχώρισης στο μητρώο πραγματικών δικαιούχων

Ο νόμος 4557/ 2018 ενσωμάτωσε στην ελληνική έννομη τάξη την Οδηγία 2015/ 849, η οποία έχει ως αντικείμενο την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατία.

Μεταξύ άλλων, ο νόμος αυτός προβλέπει ότι όλα τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες (π.χ. υποκαταστήματα) που έχουν έδρα στην Ελλάδα ή ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα που φορολογείται στην Ελλάδα, οφείλουν να καταχωρίζουν στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (ΚΜΠΔ) τα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων τους, και επιπλέον να φυλάσσουν τα στοιχεία αυτά στην έδρα τους (Ειδικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων).

Πραγματικός δικαιούχος θεωρείται το φυσικό ή τα φυσικά πρόσωπα, στα οποία πραγματικά ανήκει ή τα οποία πραγματικά ελέγχουν μία εταιρική οντότητα. Η εξακρίβωση και ο έλεγχος της ταυτότητας των πραγματικών δικαιούχων επεκτείνεται, κατά περίπτωση, σε νομικές οντότητες που κατέχουν άλλες οντότητες. Σκοπός του νόμου είναι να αναζητηθεί και εντοπιστεί το φυσικό πρόσωπο το οποίο τελικά ασκεί έλεγχο μέσω ιδιοκτησίας ή με άλλο τρόπο ενός νομικού προσώπου.

Ενδείξεις ελέγχου συνιστούν οι παρακάτω ενδεικτικές περιπτώσεις:

  • Η κατοχή ποσοστού μετοχών άνω του 25% ή ιδιοκτησιακού δικαιώματος άνω του 25% μιας εταιρείας από φυσικό πρόσωπο ή από άλλη εταιρεία, ο έλεγχος της οποίας ασκείται από φυσικό ή φυσικά πρόσωπα ή από περισσότερες εταιρείες που ελέγχονται από το ίδιο ή τα ίδια φυσικά πρόσωπα.
  • Εάν μία μητρική οντότητα έχει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου των μετοχών, εταίρων ή μελών μίας άλλης οντότητας (θυγατρική).
  • Εάν μία μητρική οντότητα έχει το δικαίωμα να διορίζει ή να παύει την πλειοψηφία των μελών του διοικητικού συμβουλίου της άλλης οντότητας (θυγατρική οντότητα) και είναι ταυτόχρονα μέτοχος, εταίρος ή μέλος αυτής της οντότητας.


Στους υπόχρεους καταχώρισης στο Κεντρικό Μητρώο συγκαταλέγονται:

  • Εμπορικές επιχειρήσεις μη εισηγμένες στο Χρηματιστήριο
  • Ναυτικές – ναυτιλιακές εταιρείες (πλην των γραφείων και εταιρειών του άρθρου 25 του Ν. 27/1975)
  • Αστικές επαγγελματικές εταιρείες και συνεταιρισμοί
  • Οντότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα
  • Καταπιστεύματα (trusts) και παρεμφερή μορφώματα
  • Εταιρείες που βρίσκονται σε πτώχευση, εκκαθάριση κλπ.
  • Οι θυγατρικές εταιρείες ημεδαπών ή αλλοδαπών εταιρειών με πραγματικό δικαιούχο εισηγμένη εταιρεία στην Ελλάδα ή την αλλοδαπή.


Ειδικά ως προς τις εισηγμένες εταιρείες σε ρυθμισμένη αγορά ή Πολυμερή Μηχανισμό Διαπραγμάτευσης που λειτουργεί στην Ελλάδα προβλέπεται ότι καταχωρίζονται αυτόματα στο Κεντρικό Μητρώο, μέσω σύνδεσης του Κεντρικού Αποθετηρίου Αξιών με τη ΓΓΠΣ. Τα στοιχεία καταχώρισης αφορούν τον Α.Φ.Μ. και τον κωδικό αναγνώρισης νομικού προσώπου (Legal Entity Identifier).

Τέλος, θυγατρική ελληνική εταιρεία με πραγματικό δικαιούχο εισηγμένη εταιρεία στο εξωτερικό υποχρεούται επίσης σε καταχώρηση. Ως πραγματικός δικαιούχος νοείται η εισηγμένη μητρική. Σε αυτή την περίπτωση για την καταχώρηση αρκεί η αναφορά του ΑΦΜ (TIN) της μητρικής στη χώρα εγκατάστασης και του κωδικού αναγνώρισης νομικού προσώπου (Legal Entity Identifier).


Διαδικασία καταχώρισης

Η διαδικασία καταχώρισης στο Κεντρικό Μητρώο γίνεται από το νομικό πρόσωπο μέσω της ιστοσελίδας της Γ.Γ.Π.Σ. από ειδικώς εξουσιοδοτημένο πρόσωπο με απόφαση του αρμόδιου εταιρικού καταστατικού οργάνου. Η πρόσβαση στην εφαρμογή λαμβάνει χώρα με τους προσωπικούς κωδικούς του καταχωρούντος προσώπου, το οποίο συμπληρώνει τα βασικά στοιχεία του νομικού προσώπου που εκπροσωπεί (ΑΦΜ, επωνυμία, διακριτικό τίτλο κ.ά.), καθώς και τα δικά του προσωπικά στοιχεία (ΑΦΜ, όνομα, επώνυμο κ.ά.). Περαιτέρω καταχωρίζονται τα βασικά προσωπικά στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων, η διεύθυνση επικοινωνίας, η ιδιότητά τους (π.χ. μέλος Δ.Σ.), το είδος και η έκταση των δικαιωμάτων τους (π.χ. ποσοστό δικαιώματος ψήφου) κλπ.

Η διαδικασία καταχώρισης των στοιχείων ξεκίνησε την 3.3.2020 και κατόπιν αναστολής λόγω του covid-19 η ισχύουσα καταληκτική ημερομηνία καταχώρησης λήγει την 1.11.2020 για κάθε μορφής εταιρεία και οντότητα.

Περαιτέρω οι εταιρείες υποχρεούνται να ενημερώνουν το Κεντρικό Μητρώο εντός 60 ημερών από την σύστασή τους ή από την επέλευση τυχόν αλλαγών στα καταχωρημένα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων.

Η μη συμμόρφωση των εταιρειών με την υποχρέωση τήρησης του Ειδικού Μητρώου στην έδρα τους και της καταχώρισης των στοιχείων τους στο Κεντρικό Μητρώο συνεπάγεται τη δέσμευση χορήγησης αποδεικτικού έκδοσης φορολογικής ενημερότητας και πρόστιμο ποσού ΕΥΡΩ 10.000 (αφού τεθεί προθεσμία για συμμόρφωση).


Δικαιώματα και τέλη πρόσβασης

Οι Ελεγκτικές Αρχές έχουν απεριόριστο δικαίωμα πρόσβασης στα δεδομένα αυτά, ενώ περιορισμένο δικαίωμα πρόσβασης έχουν οι αρμόδιες αρχές και τα πρόσωπα που είναι υπόχρεα εφαρμογής μέτρων δέουσας  επιμέλειας (π.χ. Τράπεζες, λογιστές, δικηγόροι κλπ.). Η πρόσβαση του κοινού στο Κεντρικό Μητρώο είναι ελεύθερη μόνο ως προς τα στοιχεία που αφορούν στο ονοματεπώνυμο, την υπηκοότητα και το είδος και την έκταση των δικαιωμάτων που κατέχουν οι πραγματικοί δικαιούχοι.

Επιπλέον, οι υπόχρεοι καταχώρισης ενημερώνονται αυτόματα για τις αναζητήσεις που έγιναν για αυτούς από φυσικά πρόσωπα αλλά όχι για αναζητήσεις που διενεργούνται από τις ελεγκτικές αρχές, τις αρμόδιες αρχές ή τα υπόχρεα πρόσωπα.

Για την πρόσβαση στα δεδομένα επιβάλλεται ετήσιο τέλος ύψους 100 ευρώ για τα υπόχρεα πρόσωπα που εφαρμόζουν μέτρα δέουσας επιμέλειας και τέλος ύψους 20 ευρώ (για 10 αναζητήσεις) για τα φυσικά πρόσωπα.


Τζ. Πάνου
Δημοσιεύτηκε στην κυριακάτικη εφημερίδα «Καθημερινή» στις 11/10/2020

https://www.kathimerini.gr/economy/561112591/ypochreosi-katachorisis-sto-mitroo-pragmatikon-dikaioychon/

Η ιστοσελίδα μας χρησιμοποιεί ένα cookie προτίμησης (επιλογή γλώσσας) και τρία cookies ανάλυσης της Google. Αυτά τα cookies είναι προαιρετικά για την πλοήγησή σας, είναι απενεργοποιημένα και μπορείτε, κατόπιν αναλυτικής ενημέρωσής σας, να τα αποδεχθείτε ή να τα απορρίψετε. Aνά πάσα στιγμή μπορείτε να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας ως προς τα cookies, πατώντας στην ενότητα “Cookies” στο κάτω μέρος της ιστοσελίδας μας.


Αποδοχή όλων Απόρριψη όλων Ρυθμίσεις