Διάβασε

Η έννοια της φορολογικής κατοικίας

Η έννοια της φορολογικής κατοικίας για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα προσδιορίζεται στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (άρθρο 4) και είναι ιδιαίτερα σημαντική, αφού καθορίζει υπό ποιες προϋποθέσεις ένα πρόσωπο οφείλει να φορολογηθεί για το παγκόσμιο εισόδημά του και να υποβάλει φορολογική δήλωση στη χώρα μας.

Συγκεκριμένα, ένα φυσικό πρόσωπο είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, εφόσον:

α) έχει στην Ελλάδα τη μόνιμη ή κύρια κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του ή το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων, ήτοι τους προσωπικούς και οικονομικούς δεσμούς του ή

β) είναι προξενικός, διπλωματικός ή δημόσιος λειτουργός παρόμοιου καθεστώτος ή δημόσιος υπάλληλος που έχει την ελληνική ιθαγένεια και υπηρετεί στην αλλοδαπή.

Επίσης, ένα φυσικό πρόσωπο που βρίσκεται στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τις 183 ημέρες, αθροιστικά, στη διάρκεια οποιασδήποτε δωδεκάμηνης περιόδου, είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδος από την πρώτη ημέρα παρουσίας του στην Ελλάδα.

Αυτό δεν ισχύει στην περίπτωση φυσικών προσώπων που βρίσκονται στην Ελλάδα αποκλειστικά για τουριστικούς, ιατρικούς, θεραπευτικούς ή παρόμοιους ιδιωτικούς σκοπούς και η παραμονή τους δεν υπερβαίνει τις 365 ημέρες, συμπεριλαμβανομένων και σύντομων διαστημάτων παραμονής στο εξωτερικό.

Όταν ένα φυσικό πρόσωπο θεωρηθεί, σύμφωνα με τα ανωτέρω κριτήρια, ως φορολογικός κάτοικος Ελλάδος για ένα φορολογικό έτος, θα πρέπει να αποκτήσει ΑΦΜ στην Ελλάδα, να υποβάλλει φορολογική δήλωση και να δηλώσει όλα τα εισοδήματά του, είτε προέρχονται από την Ελλάδα είτε από το εξωτερικό. Αντίθετα ένα φυσικό πρόσωπο που δεν είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδος, φορολογείται στην χώρα μας μόνο για τα πηγής Ελλάδος εισοδήματά του και υπό την επιφύλαξη των διατάξεων της οικείας Σύμβασης Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ), εφόσον υφίσταται. Ομοίως, οι ΣΑΔΦ θέτουν και την σειρά των κριτηρίων, που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη όταν δύο συμβαλλόμενα κράτη διεκδικούν το ίδιο φυσικό πρόσωπο ως φορολογικό τους κάτοικο, προκειμένου να επιλυθεί η διαφορά.

Η μεταβολή της φορολογικής κατοικίας ενός φυσικού προσώπου φορολογικού κατοίκου Ελλάδος, λόγω της μετοικεσίας του στο εξωτερικό, προϋποθέτει την τήρηση συγκεκριμένης διαδικασίας και την υποβολή καθορισμένων δικαιολογητικών (π.χ. Πιστοποιητικό Φορολογική Κατοικίας) στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. του φορολογουμένου, η οποία και θα αποφασίσει επί του θέματος. Σε περίπτωση απόρριψης του σχετικού αιτήματος, ο φορολογούμενος μπορεί να ασκήσει αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.


Νομικά Πρόσωπα

Αντίστοιχα ένα νομικό πρόσωπο είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας για οποιοδήποτε φορολογικό έτος, εφόσον:

α) συστάθηκε ή ιδρύθηκε, σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο,
β) έχει την καταστατική έδρα του στην Ελλάδα ή
γ) ο τόπος άσκησης πραγματικής διοίκησης είναι στην Ελλάδα οποιαδήποτε περίοδο στη διάρκεια του φορολογικού έτους.

Ο «τόπος άσκησης πραγματικής διοίκησης» είναι στην Ελλάδα με βάση τα πραγματικά περιστατικά και τις συνθήκες λαμβάνοντας υπόψη ιδίως τα εξής:

α) τον τόπο άσκησης καθημερινής διοίκησης,
β) τον τόπο λήψης στρατηγικών αποφάσεων,
γ) τον τόπο ετήσιας γενικής συνέλευσης των μετόχων ή εταίρων,
δ) τον τόπο τήρησης βιβλίων και στοιχείων,
ε) τον τόπο συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου ή όποιου άλλου εκτελεστικού οργάνου διοίκησης,
στ) την κατοικία των μελών του διοικητικού συμβουλίου ή όποιου άλλου εκτελεστικού οργάνου διοίκησης.

Σε συνδυασμό με τη συνδρομή των παραπάνω περιστατικών και συνθηκών είναι δυνατόν να συνεκτιμάται και η κατοικία της πλειοψηφίας των μετόχων ή εταίρων.

Οι ανωτέρω διατάξεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς θέτουν τις προϋποθέσεις και τη νομική βάση για τον χαρακτηρισμό (από τις Ελληνικές φορολογικές αρχές) νομικών προσώπων που έχουν τυπικά συσταθεί στο εξωτερικό (π.χ. στην Κύπρο, Βουλγαρία, κλπ.) ως φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας και συνακόλουθα την υπαγωγή τους σε φορολογία στην χώρα μας.


Τζ. Πάνου
Δημοσιεύτηκε στην κυριακάτικη εφημερίδα «Καθημερινή» στις 07/02/2021

https://www.kathimerini.gr/economy/local/561254680/h-ennoia-tis-forologikis-katoikias/

Η ιστοσελίδα μας χρησιμοποιεί ένα cookie προτίμησης (επιλογή γλώσσας) και τρία cookies ανάλυσης της Google. Αυτά τα cookies είναι προαιρετικά για την πλοήγησή σας, είναι απενεργοποιημένα και μπορείτε, κατόπιν αναλυτικής ενημέρωσής σας, να τα αποδεχθείτε ή να τα απορρίψετε. Aνά πάσα στιγμή μπορείτε να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας ως προς τα cookies, πατώντας στην ενότητα “Cookies” στο κάτω μέρος της ιστοσελίδας μας.


Αποδοχή όλων Απόρριψη όλων Ρυθμίσεις