NEWSROOM

Έκτακτα εκκαθαριστικά σημειώματα



Ως γνωστόν με βάση τον κανόνα της πενταετούς παραγραφής, το φορολογικό έτος 2015 παραγράφεται την 31η /12/2021. Αυτό σημαίνει ότι μετά την παρέλευση πέντε ετών από το τέλος του έτους στο οποίο υποβλήθηκε η φορολογική δήλωση, η φορολογική αρχή δεν μπορεί να κοινοποιήσει πράξεις προσδιορισμού φόρου, εκτός πολύ εξαιρετικών και προβλεπόμενων στο νόμο περιπτώσεων π.χ. εάν αποδεδειγμένα προέκυψαν νέα στοιχεία στη διάθεση της φορολογικής αρχής. Στην πράξη και μετά την σχετική νομολογία του ΣτΕ, κατά κύριο κανόνα εφαρμόζεται η πενταετής παραγραφή, για αυτό και η φορολογική διοίκηση σπεύδει επί του παρόντος να ολοκληρώσει τους ελέγχους του έτους 2015 εντός του επόμενου διμήνου.

Πέραν όμως της γνωστής διαδικασίας φορολογικού ελέγχου, η φορολογική διοίκηση έχει την δυνατότητα να εκδίδει πράξεις διοικητικού προσδιορισμού του φόρου («έκτακτα εκκαθαριστικά σημειώματα») και με βάση το άρθρο 32 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Συγκεκριμένα, η σχετική διάταξη προβλέπει ότι η πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου εκδίδεται, είτε με  βάση στοιχεία που έχουν παρασχεθεί από τον φορολογούμενο (φυσικό πρόσωπο) σε φορολογική δήλωση ή με βάση κάθε άλλο στοιχείο που έχει στη διάθεσή της η φορολογική διοίκηση.

Πρακτικά αυτό σημαίνει, πως ακόμα και όταν η δήλωση ενός φορολογουμένου για ένα φορολογικό έτος έχει εκκαθαριστεί, δύναται να εκδοθεί (εντός πάντα της 5ετους προθεσμίας παραγραφής) νέο εκκαθαριστικό σημείωμα, εάν η φορολογική διοίκηση ανακαλύψει ότι έχουν αποκτηθεί από τον φορολογούμενο εισοδήματα που δεν δηλώθηκαν ή αν δεν προσκομίστηκαν  από τον φορολογούμενο τα δικαιολογητικά που του ζητήθηκαν, π.χ. για την έκπτωση κάποιας δαπάνης ή την πίστωση φόρου, κλπ.

Σε αντίθεση δε με την διαδικασία του φορολογικού ελέγχου, κατά την οποία ο φορολογούμενος έχει την δυνατότητα να εκφράσει εκ των προτέρων εγγράφως τις απόψεις του πριν την έκδοση της οριστικής πράξης προσδιορισμού του φόρου, κατά την διαδικασία των έκτακτων εκκαθαριστικών σημειωμάτων, δεν υπάρχει τέτοια δυνατότητα.

Η πράξη εκδίδεται από την φορολογική διοίκηση και αναρτάται σχετική ειδοποίηση στην προσωπική θυρίδα του φορολογουμένου στο taxisnet απ’ όπου έχει τη δυνατότητα να δει και να εκτυπώσει την εκδοθείσα πράξη προσδιορισμού φόρου. Επιπρόσθετα αποστέλλεται ηλεκτρονική ειδοποίηση στο email τοy φορολογούμενο.

Ήδη τις τελευταίες ημέρες πολλοί φορολογούμενοι έχουν λάβει σχετικό email από την ΑΑΔΕ κυρίως για αναδρομικές αποδοχές/συντάξεις που εισέπραξαν το έτος 2015 και αφορούν σε παρελθόντα έτη 2014 ή/και προηγούμενα. Ο φορολογούμενος έχει στη διάθεσή του τριάντα ημέρες (από την ανάρτηση στην εφαρμογή) προκειμένου να κάνει τροποποιητικές δηλώσεις ή να αποστείλει στη Δ.Ο.Υ κάθε σχετικό στοιχείο. Εναλλακτικά κατά της πράξης προσδιορισμού του φόρου ο φορολογούμενος έχει τη δυνατότητα άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών εντός της ίδιας προθεσμίας.

Στην πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου γίνεται υποχρεωτικά αναφορά στα στοιχεία στα οποία βασίστηκε ο προσδιορισμός του, όταν αυτός γίνεται με στοιχεία διαφορετικά από αυτά που περιέχονται στις δηλώσεις των φορολογούμενων.


Αξιοποίηση διαθέσιμων πληροφοριών

Ειδικότερα, σε περίπτωση που από στοιχεία που διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση, προκύπτει ότι έχουν αποκτηθεί από φορολογούμενα εισοδήματα, ημεδαπής ή αλλοδαπής, αδιακρίτως κατηγορίας (π.χ. εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, αμοιβές από επιχειρηματική δραστηριότητα, εισοδήματα από ακίνητα, μερίσματα, τόκους, δικαιώματα κ.λπ.), που δεν έχουν περιληφθεί σε δήλωσή του, εκδίδεται και κοινοποιείται πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος, με την οποία προσδιορίζεται ο τυχόν οφειλόμενος επιπλέον φόρος και κατά περίπτωση, τα τυχόν ποσά της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, του τέλους επιτηδεύματος και του φόρου πολυτελούς διαβίωσης.

Η Φορολογική Διοίκηση αντλεί στοιχεία από τις ετήσιες βεβαιώσεις εισοδημάτων, από την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών, από την διασταύρωση των δηλούμενων εισοδημάτων με στοιχεία που λαμβάνει από τρίτους (π.χ. ασφαλιστικές εταιρείες, τράπεζες), κλπ.

Εάν η Φορολογική Διοίκηση προσδιορίσει το φόρο, ολικά ή μερικά, με βάση στοιχεία διαφορετικά από αυτά που περιέχονται σε φορολογική δήλωση του φορολογούμενου, οφείλει να αναφέρει ειδικά τα στοιχεία αυτά στα οποία βασίστηκε ο προσδιορισμός του φόρου. Ικανή και αναγκαία συνθήκη για την εφαρμογή των ανωτέρω είναι η προηγούμενη υποβολή φορολογικής δήλωσης εκ μέρους του φορολογούμενου.


Μη προσκόμιση δικαιολογητικών

Για εισοδήματα και δαπάνες για τα οποία δεν υπάρχει ηλεκτρονική πληροφόρηση και περιλαμβάνονται σε δηλώσεις που υποβάλλουν ηλεκτρονικά οι φορολογούμενοι, η Φορολογική Διοίκηση, όταν το κρίνει απαραίτητο, ζητά την προσκόμιση των προβλεπόμενων δικαιολογητικών, προκειμένου να οριστικοποιηθούν και να εκκαθαριστούν οι δηλώσεις. Τέτοια δικαιολογητικά μπορεί να αφορούν παρακρατούμενους φόρους εισοδημάτων, ημεδαπής ή αλλοδαπής, δικαιολογητικά δωρεών και λοιπών δαπανών, κλπ.

Τα ανωτέρω δικαιολογητικά μπορεί να ζητηθούν, είτε κατά την υποβολή της δήλωσης από τον φορολογούμενο και πριν την εκκαθάρισή της, είτε μετά την υποβολή και εκκαθάρισή της. Με βάση τα δικαιολογητικά που θα προσκομιστούν ή και εάν δεν προσκομιστούν, οι Δ.Ο.Υ. διενεργούν νέα εκκαθάριση και εκδίδουν νέα πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου.


Τζ. Πάνου

Δημοσιεύτηκε στην κυριακάτικη εφημερίδα Καθημερινή στις 31/10/2021